Bigova

Biga'da öğrenci olmak kolay

Bigova

ATATÜRKKÖŞESİ

Ne mutlu TÜRKÜM diyene!

Bu köşe bir vitrin değil, bir nöbet yeridir. Bağımsızlığın, Cumhuriyet’in ve TÜRK milletinin iradesinin metinleri; olduğu gibi, dosdoğru burada durur.

Mustafa Kemal Atatürk, askerî üniformalı 1930 tarihli portresi
GAZİ MUSTAFA KEMALBaşkomutan · CumhurbaşkanıFotoğraf: The New York Times Magazine, 9 Mart 1930 · Wikimedia Commons, kamu malı
  • Hâkimiyet, bilâ kayd ü şart milletindir
  • Ne mutlu TÜRKÜM diyene
  • Manda ve himaye kabul olunamaz
  • Yurtta sulh, cihanda sulh
  1. Samsun

    Mustafa Kemal Samsun’a çıkar; Millî Mücadele başlar.

  2. Meclis

    TÜRKİYE Büyük Millet Meclisi Ankara’da açılır.

  3. Başkomutan

    Başkomutan Meydan Muharebesi kazanılır; düşman ordusu yenilir.

  4. Cumhuriyet

    Cumhuriyet ilân edilir; Atatürk ilk Cumhurbaşkanı seçilir.

  5. 09.05

    Atatürk, Dolmabahçe Sarayı’nda yaşama veda eder. Saygıyla.

00 / ARŞİV · 1922–1937

Bir ömrün izleri

Arşivlerden seçilen 25 kare; yıllar, yolculuklar ve insanlarla birlikte.

25 / 25 FOTOĞRAF

Fotoğraflar Wikimedia Commons arşivinden seçilmiştir. Her görselin kaynak ve kullanım bilgisi, büyük görünümde dosya sayfasına bağlanır.

01 / EMANET

Gençliğe Hitabe

Nutuk’un son bölümünden, gençliğe bırakılan tarihî çağrı.

NUTUK · 1927

Ey TÜRK gençliği! Birinci vazifen, TÜRK istiklâlini, TÜRK Cumhuriyetini, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir.

Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegâne temeli budur. Bu temel, senin en kıymetli hazinendir. İstikbalde dahi, seni bu hazineden mahrum etmek isteyecek, dahilî ve haricî bedhahların olacaktır. Bir gün, istiklâl ve Cumhuriyeti müdafaa mecburiyetine düşersen, vazifeye atılmak için, içinde bulunacağın vaziyetin imkân ve şeraitini düşünmeyeceksin! Bu imkân ve şerait, çok namüsait bir mahiyette tezahür edebilir. İstiklâl ve Cumhuriyetine kastedecek düşmanlar, bütün dünyada emsali görülmemiş bir galibiyetin mümessili olabilirler. Cebren ve hile ile aziz vatanın, bütün kaleleri zapt edilmiş, bütün tersanelerine girilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmiş olabilir. Bütün bu şeraitten daha elîm ve daha vahim olmak üzere, memleketin dahilinde iktidara sahip olanlar gaflet ve dalâlet ve hattâ hıyanet içinde bulunabilirler. Hattâ bu iktidar sahipleri şahsî menfaatlerini, müstevlilerin siyasî emelleriyle tevhit edebilirler. Millet, fakr ü zaruret içinde harap ve bîtap düşmüş olabilir.

Ey TÜRK istikbalinin evlâdı! İşte, bu ahval ve şerait içinde dahi vazifen; TÜRK istiklâl ve Cumhuriyetini kurtarmaktır! Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, 1927. Metni Vikikaynak’ta oku

02 / BİRLİKTE

Andımız

Bir dönemin okul törenlerinde okunan öğrenci andı.

Bir okulda sergilenen Andımız panosu
Fotoğraf: YALIN BALTA · CC BY-SA 4.0

TÜRKÜM, doğruyum, çalışkanım.

İlkem; küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, yurdumu, milletimi özümden çok sevmektir.

Ülküm; yükselmek, ileri gitmektir.

Ey büyük Atatürk!

Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe durmadan yürüyeceğime ant içerim.

Varlığım TÜRK varlığına armağan olsun.

Ne mutlu TÜRKÜM diyene!

Andımız, Atatürk’ün metni değildir. Eğitimci ve siyasetçi Dr. Reşit Galip tarafından yazılmış; Atatürk döneminde, 1933’te okullarda okunmaya başlanmıştır.

03 / TARİH

Nutuk’tan

1919’dan 1927’ye uzanan bir dönemin tanıklığı ve değerlendirmesi.

Atatürk, 1930’da Tokat’ta bir yurttaşı dinlerken
Fotoğraf: bilinmeyen fotoğrafçı, 21 Kasım 1930 · Wikimedia Commons, kamu malı

“Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”

“Manda ve himaye kabul olunamaz.”

“Hâkimiyet, bilâ kayd ü şart milletindir.”

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, 1927. Metin ve baskı farklılıkları için Vikikaynak nüshasına göz at.

04 / İSTİKLÂL

İstiklâl Marşı

Mehmet Âkif Ersoy’un kaleminden, milletin ortak sesi.

Atatürk, şapkasıyla selam verirken, 1937
Fotoğraf: bilinmeyen fotoğrafçı, 1937 · Wikimedia Commons, kamu malı

Marşın sözleri Mehmet Âkif Ersoy’a, bestesi Osman Zeki Üngör’e aittir. 12 Mart 1921’de TÜRKİYE Büyük Millet Meclisi tarafından millî marş olarak kabul edilmiştir.

01Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;O benimdir, o benim milletimindir ancak.

02Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilâl!Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celâl?Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl,Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl.

03Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!Kükremiş sel gibiyim; bendimi çiğner, aşarım;Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

04Garb’ın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar,Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var.Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir imanı boğar,‘Medeniyet!’ dediğin tek dişi kalmış canavar?

05Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın;Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın.Doğacaktır sana va’dettiği günler Hakk’ın...Kim bilir, belki yarın... belki yarından da yakın.

06Bastığın yerleri ‘toprak!’ diyerek geçme, tanı!Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.Sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır atanı;Verme, dünyaları alsan da, bu cennet vatanı.

07Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?Şüheda fışkıracak toprağı sıksan, şüheda!Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ,Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda.

08Ruhumun senden, İlâhî, şudur ancak emeli:Değmesin ma’bedimin göğsüne nâ-mahrem eli.Bu ezanlar -ki şehadetleri dinin temeli-Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli.

09O zaman vecd ile bin secde eder -varsa- taşım;Her cerîhamdan, İlâhî, boşanıp kanlı yaşım,Fışkırır rûh-i mücerred gibi yerden na’şım;O zaman yükselerek arşa değer belki başım.

10Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl!Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl.Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl:Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet;Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklâl!

Tam metni ayrıca Vikikaynak’ta oku.